Amazigh Latin klavyesi (Kabilce, Tamazight)

Klavye düzenine bir bakış

Bu düzen, Cezayir, Fas ve Fransa'da kullanılan Fransız AZERTY klavyesini temel alır ve Latin harfleriyle yazılan Amazighçenin özel harflerini kolay ulaşılan yerlere koyar: ɛ, ɣ, č ve ǧ doğrudan rakam sırasında, ḍ, ḥ, ṛ, ṣ, ṭ ve ẓ ise AltGr ile. Kabilcenin yanı sıra Latin harfleriyle yazılan Tamazight, Taşelhit ve Tarifit için de uygundur.

Bu düzen, sıradan bir Latin klavyede bulunmayan 21 karaktere ulaşır: £ ¤ ¨ ° à ç è é ù č ǧ ɛ ɣ ʷ ḍ ḥ ṛ ṣ ṭ ẓ €.

20 karakter daha AltGr tuşuyla (mobilde Alt) yazılır: é # { [ | è \ ç à ] @ ẓ € ṛ ṭ ¤ ṣ ḍ ḥ ʷ.

Yazı sistemiLatin
DüzenAZERTY
Okuma yönüSoldan sağa
Karakter tuşu45
Erişilebilir harfler39
ASCII dışı karakterler21
Unicode aralığıU+0041–U+005A, U+0061–U+007A, U+00C0–U+024F, U+1E00–U+1EFF
Üçüncü katman (AltGr)Evet
Harf çevirisiHayır

Amazigh (Latin) nasıl yazılır

  1. Ekrandaki tuşlara tıklayın ya da fiziksel klavyenizde yazın; ikisi de aynı metin alanına yazar.
  2. Shift tuşu her tuşun ikinci katmanını gösterir: büyük harfler ve sağ üstte yazan karakterler.
  3. AltGr tuşu (mobilde Alt) üçüncü katmanı, yani sağ altta yazan karakterleri gösterir.
  4. Kopyala düğmesi metnin tamamını panoya alır; e-postaya, belgeye veya forma yapıştırmaya hazırdır.
  5. Google, YouTube ve ChatGPT düğmeleri yazdığınız metinle doğrudan arama başlatır.

Tuş karşılıkları tablosu

Her satır bir fiziksel tuşu gösterir: temel karakter, Shift ile çıkan karakter ve AltGr ile çıkan karakter.

TuşShift ileAltGr ile
&1—
ɛ2é
"3#
'4{
(5[
-6|
ɣ7è
_8\
č9ç
ǧ0à
)°]
aA@
zZẓ
eE€
rRṛ
tTṭ
yY—
uU—
iI—
oO—
pP—
^¨—
$£¤
qQ—
sSṣ
dDḍ
fF—
gGǧ
hHḥ
jJ—
kK—
lL—
mM—
ù%ʷ
<>—
wW—
xX—
cCč
vV—
bB—
nN—
,?—
;.—
:/—
=+—

Bu düzendeki karakterler

Bu düzenin yazabildiği 21 karakter:

  • £
  • ¤
  • ¨
  • °
  • à
  • ç
  • è
  • é
  • ù
  • č
  • ǧ
  • ɛ
  • ɣ
  • ʷ
  • ḍ
  • ḥ
  • ṛ
  • ṣ
  • ṭ
  • ẓ
  • €

Latin yazısını kullanan diğer klavyeler

Bu klavyeler aynı yazı sistemini kullanır ve karakterlerinin büyük bölümünü paylaşır.

Sıkça Sorulan Sorular

ɛ ve ɣ nasıl yazılır?

İkisi de temel katmandadır, değiştirici tuş gerekmez: ɛ 2 tuşunda (Fransız AZERTY'de é'nin yeri), ɣ ise 7 tuşunda (è yerine) bulunur. Tuşa bir kez basmanız yeterli.

č ve ǧ nerede?

č 9 tuşunda (ç yerine), ǧ 0 tuşunda (à yerine) bulunur; ikisi de temel katmandadır. Ayrıca AltGr + C ile č, AltGr + G ile ǧ yazılabilir.

ḍ, ṭ, ṣ, ṛ, ẓ ve ḥ gibi vurgulu harfleri nasıl yazarım?

AltGr'yi basılı tutup düz harfe basın: AltGr + D ḍ, AltGr + T ṭ, AltGr + S ṣ, AltGr + R ṛ, AltGr + Z ẓ ve AltGr + H ḥ verir. AltGr + ù ise dudaksılaşma işareti ʷ'yi verir (gʷ, kʷ).

Ɛ, Ɣ, Ḍ veya Ṭ gibi büyük harfler nasıl yazılır?

Caps Lock'u açtığınızda tüm normal büyük harflerin yanında Ɛ, Ɣ, Č ve Ǧ de yazılır. Altı noktalı harfler için Shift + AltGr kullanın: Shift + AltGr + D Ḍ verir; Ḥ, Ṛ, Ṣ, Ṭ ve Ẓ de aynı şekilde yazılır.

Rakamları ve Fransızca aksanlı harfleri yazabilir miyim?

Evet. Rakamlar Fransız AZERTY'de olduğu gibi Shift ile yazılır. Fransızca harfler aynı tuşların AltGr katmanındadır: AltGr + 2 é, AltGr + 7 è, AltGr + 9 ç ve AltGr + 0 à verir. ^ ve ¨ ölü tuşlardır: ^ ardından e, ê verir.

Kabilce Latin alfabesinde hangi harfler var?

Yaygın Kabilce alfabe şöyledir: a b c č d ḍ e ɛ f g ǧ ɣ h ḥ i j k l m n q r ṛ s ṣ t ṭ u w x y z ẓ. Burada c Türkçedeki ş, j Türkçedeki j, č Türkçedeki ç, ǧ ise Türkçedeki c gibi okunur. Bu harflerin hepsi bu klavyede var.

Tifinagh klavyesinden farkı nedir?

Sitede Tifinagh (ⵜⵉⴼⵉⵏⴰⵖ) Amazigh klavyesi de bulunur; bu, Amazighçenin kendi geleneksel alfabesidir ve Fas'ta okullarda resmî olarak öğretilir. Bu klavye ise aynı dili Latin harfleriyle yazar; Kabilya'da, internette ve Fransa ile Belçika'daki diasporada en yaygın yazım budur.

Fas'taki IRCAM Latin transkripsiyonu için de uygun mu?

Evet. IRCAM'in Latin transkripsiyonu ile Kabilce yazım aynı özel harfleri (ɛ, ɣ, ḍ, ḥ, ṛ, ṣ, ṭ ve ẓ) kullanır ve dudaksılaşmayı ʷ (AltGr + ù) ile gösterir. Kabilcede ayrıca č ve ǧ de sık kullanılır. Hangi kurala uyarsanız uyun, gereken her şey burada.

Telefonda çalışır mı?

Evet, telefon veya tabletin tarayıcısında çalışır, uygulama kurmanız gerekmez. Mobilde AltGr tuşu Alt olarak görünür. Yazmayı bitirince metni kopyalayıp bir mesaja, e-postaya veya belgeye yapıştırın.