Amazigh Latijns toetsenbord (Kabylisch, Tamazight)

De indeling in één oogopslag

Deze indeling is gebaseerd op het Franse AZERTY-toetsenbord dat in Algerije, Marokko, Frankrijk en België wordt gebruikt, en zet de letters van het Latijns geschreven Amazigh waar je ze verwacht: ɛ, ɣ, č en ǧ direct op de cijferrij, ḍ, ḥ, ṛ, ṣ, ṭ en ẓ via AltGr. Geschikt voor Kabylisch en ook voor Tamazight, Tashelhit of Tarifit in Latijnse letters.

Deze indeling bereikt 21 tekens die een gewoon Latijns toetsenbord niet draagt: £ ¤ ¨ ° à ç è é ù č ǧ ɛ ɣ ʷ ḍ ḥ ṛ ṣ ṭ ẓ €.

Nog eens 20 tekens staan op de AltGr-toets (Alt op mobiel): é # { [ | è \ ç à ] @ ẓ € ṛ ṭ ¤ ṣ ḍ ḥ ʷ.

SchriftLatijns
IndelingAZERTY
LeesrichtingVan links naar rechts
Tekentoetsen45
Beschikbare letters39
Tekens buiten ASCII21
Unicode-bereikU+0041–U+005A, U+0061–U+007A, U+00C0–U+024F, U+1E00–U+1EFF
Derde laag (AltGr)Ja
TransliteratieNee

Zo typt u in het Amazigh (Latijns)

  1. Klik op de toetsen op het scherm of typ op uw fysieke toetsenbord — beide schrijven in hetzelfde tekstvak.
  2. Shift toont de tweede laag van elke toets: hoofdletters en de tekens rechtsboven op de toets.
  3. AltGr (Alt op mobiel) toont de derde laag, met de tekens rechtsonder op de toets.
  4. De knop Kopiëren zet de hele tekst op het klembord, klaar voor een e-mail, document of formulier.
  5. De knoppen voor Google, YouTube en ChatGPT starten meteen een zoekopdracht met de getypte tekst.

Overzicht van de toetsen

Elke rij is één fysieke toets: het basisteken, het teken met Shift en het teken met AltGr.

ToetsMet ShiftMet AltGr
&1—
ɛ2é
"3#
'4{
(5[
-6|
ɣ7è
_8\
č9ç
ǧ0à
)°]
aA@
zZẓ
eE€
rRṛ
tTṭ
yY—
uU—
iI—
oO—
pP—
^¨—
$£¤
qQ—
sSṣ
dDḍ
fF—
gGǧ
hHḥ
jJ—
kK—
lL—
mM—
ù%ʷ
<>—
wW—
xX—
cCč
vV—
bB—
nN—
,?—
;.—
:/—
=+—

De tekens van deze indeling

De 21 tekens die deze indeling kan schrijven:

  • £
  • ¤
  • ¨
  • °
  • à
  • ç
  • è
  • é
  • ù
  • č
  • ǧ
  • ɛ
  • ɣ
  • ʷ
  • ḍ
  • ḥ
  • ṛ
  • ṣ
  • ṭ
  • ẓ
  • €

Andere toetsenborden in Latijns schrift

Deze toetsenborden gebruiken hetzelfde schrift en delen een groot deel van hun tekens.

Veelgestelde Vragen

Hoe typ ik ɛ en ɣ?

Beide staan op de basislaag, zonder extra toets: ɛ op de toets 2 (waar op Frans AZERTY é staat) en ɣ op de toets 7 (in plaats van è). Eén keer drukken is genoeg.

Waar staan č en ǧ?

č staat op de toets 9 (in plaats van ç) en ǧ op de toets 0 (in plaats van à), allebei op de basislaag. Je kunt ze ook typen met AltGr + C voor č en AltGr + G voor ǧ.

Hoe typ ik de nadrukkelijke klanken ḍ, ṭ, ṣ, ṛ, ẓ en ḥ?

Houd AltGr ingedrukt en druk op de gewone letter: AltGr + D geeft ḍ, AltGr + T geeft ṭ, AltGr + S geeft ṣ, AltGr + R geeft ṛ, AltGr + Z geeft ẓ en AltGr + H geeft ḥ. AltGr + ù geeft ʷ, het teken voor labialisatie (gʷ, kʷ).

Hoe maak ik hoofdletters als Ɛ, Ɣ, Ḍ of Ṭ?

Zet Caps Lock aan voor Ɛ, Ɣ, Č en Ǧ en alle gewone hoofdletters. Voor de letters met een punt eronder gebruik je Shift + AltGr: Shift + AltGr + D geeft Ḍ, en zo ook Ḥ, Ṛ, Ṣ, Ṭ en Ẓ.

Kan ik nog cijfers en Franse accenten typen?

Ja. Cijfers typ je met Shift, net als op Frans AZERTY. De Franse letters zitten onder AltGr op dezelfde toetsen: AltGr + 2 geeft é, AltGr + 7 geeft è, AltGr + 9 geeft ç en AltGr + 0 geeft à. ^ en ¨ zijn dode toetsen: ^ en dan e geeft ê.

Welke letters gebruikt het Kabylische Latijnse alfabet?

Het gangbare Kabylische alfabet is a b c č d ḍ e ɛ f g ǧ ɣ h ḥ i j k l m n q r ṛ s ṣ t ṭ u w x y z ẓ. De c klinkt als “sj”, j als de “g” in “garage”, č als “tsj” en ǧ als “dzj”. Ze staan allemaal op dit toetsenbord.

Wat is het verschil met het Tifinagh-toetsenbord?

De site heeft ook een Amazigh-toetsenbord in Tifinagh (ⵜⵉⴼⵉⵏⴰⵖ), het eigen schrift van het Amazigh en het officiële schrift in het onderwijs in Marokko. Dit toetsenbord schrijft dezelfde taal in Latijnse letters, de meest gebruikte manier in Kabylië, online en in de diaspora in Frankrijk en België.

Werkt het voor de Latijnse IRCAM-transcriptie uit Marokko?

Ja. De Latijnse transcriptie van het IRCAM en het Kabylische gebruik delen dezelfde speciale letters ɛ, ɣ, ḍ, ḥ, ṛ, ṣ, ṭ en ẓ en geven labialisatie aan met ʷ (AltGr + ù). Het Kabylisch gebruikt daarnaast vaak č en ǧ. Alles is hier beschikbaar, welke conventie je ook volgt.

Werkt het op een telefoon?

Ja, het werkt in de browser van je telefoon of tablet, zonder app te installeren. Op mobiel heet de AltGr-toets Alt. Kopieer de tekst als je klaar bent en plak hem in een bericht, e-mail of document.